کوکی‌ها چطور کار می‌کنند؟

اكثر كوكی ‌ها (Cookies) بسيار ساده كار می ‌كنند ولی در چند سال اخير توجه زيادی را به خود جلب كرده‌اند؛ مخصوصاً از سال 2000 كه بحث‌ها و تحقيق ‌هايی در مورد كنترل امنيت و حيطه شخصی كاربران انجام گرفت.

كوكی ‌ها جستجوي صفحات اينترنت را بسيار ساده كرده‌اند و مديران سايت ها از آن‌ها برای جمع آوری اطلاعات مفيد بازديد كاربران استفاده می ‌كنند.

در اينجا به فن آوری ساده‌ كوكی ‌ها و همين‌طور كاربرد های آن ‌ها نگاهی می ‌اندازيم.

ديدگاهی كه بعضی از افراد از كوكی ‌ها دارند بسيار دور از واقعيت است. اكثر افراد فكر می ‌كنند كه كوكی ‌ها برنامه ‌هايی هستند كه اطلاعات را از كامپيوتر شما جمع آوری می ‌كنند و به سايت خود می ‌فرستند. اين ديدگاه كاملاً غلط است چون نه تنها كوكی ‌ها برنامه نيستند و به همين دليل هم نمی ‌توانند اطلاعات را جمع آوری كنند؛ بلكه هدف كوكی ‌ها چيز ديگری است.

می ‌توان كوكی را يك فايل متنی كه سرور يك سايت روی هارد ديسك كامپيوترتان ذخيره و بعداً دريافت می ‌كند، تعريف كرد. برای مثال هر سایت یک کد شناسایی مخصوص به هر بازدید کننده می‌ دهد.

اگر از برنامه InternetExplorer در ویندوزXP برای دیدن صفحات وب استفاده می ‌کنید، می‌ توانید کوکی‌ هایی که روی کامپیوترتان ذخیره شده‌اند را در اينجا ببینید:

C:\Documents and Settings\Cookies

نام هر سایت را نیز می ‌توانید از روی نام فایل و یا داخل متن کوکی ببینید.

اگر روی هر کدام از آن ‌ها کلیک کنید می ‌بینید که یک متن است که دارای یک کد است. توجه داشته باشید که این فایل متن نمی‌ تواند هیچ کاری بر روی کامپیوتر شما انجام دهد و هر سایت تنها به کوکی خود دسترسی دارد و نه فایل و یا کوکی سایت دیگری.

کوکی ‌ها کمک بزرگی به طراحان و مدیران سایت ‌ها می‌کنند. کدی که به کامپیوتر شما داده می‌شود شامل یک کد وضعیت است که نشان می ‌دهد جستجوگر اینترنت شما هنگام بازدید سایت در چه وضعیتی قرار دارد. اگر کد شناسایی در کامپیوتر شما وجود داشته باشد نشان می ‌دهد که شما آن سایت را بازدید کرده‌اید.

با استفاده از کوکی سایت می‌ تواند بداند دقیقاً چند نفر آن را بازدید کرده‌اند. همچنین اینکه چند بار یک کاربر سایت را بازدید کرده و چند نفر از بازدید کننده ‌ها جدید هستند. اینکار با استفاده از یک بانک اطلاعاتی انجام می ‌شود. هر بار که یک بازدید کننده جدید وارد می ‌شود کد شناسایی که به آن داده می ‌شود به بانک اطلاعاتی خود سایت می‌رود. دفعات بعدی که همان کاربر به سایت باز می‌ گردد توسط یک شمارنده به بازدید های قبلی اضافه می‌شود.

بعضی از سایت ‌ها را می‌توان به دلخواه خود و تنها برای بازدید خود از نظر ظاهری تغییر داد. برای مثال سایت MSN و Yahoo را می ‌توان صفحه اصلی (HomePage) خود کرد و آن را برای بازدید خود تغییر داد. می ‌توانید قسمت ‌های مختلف هر سایت را به صفحه اصلی اضافه کرد. تعداد ایمیل‌ ها را ببینید و آب و هوای شهر خود را در قسمتی از همین صفحه مشاهده کنید. اینکار برای هر کاربر با استفاده از کوکی انجام می‌ شود. برای اولین بار که به سایت مورد نظر می‌روید و تغییرات را انجام می ‌دهید، اطلاعات این تغییرات در اطلاعات سایت ذخیره می ‌شود و از آن به بعد هر بار که سایت کوکی خود را می‌خواند تغییرات مورد نظر شما را اعمال می ‌کند.

مشکلاتی نیز در استفاده از کوکی ‌ها وجود دارد که فن‌آوری کوکی را زیر سوال می‌برد و آن را ناقص جلوه می‌دهد. گرچه با انجام چند کار ساده می‌توان این مشکلات را برطرف کرد. در اینجا به طرح تعدادی از این مشکلات می ‌پردازیم.

فرض کنید که از سایتی برای خرید آنلاین استفاده کرده‌اید. اطلاعات خرید شما در کوکی ذخیره می‌شود و بار دیگر که وارد سایت می‌شوید اطلاعات شما روی جستجوگر می‌ماند. اگر به غیر از شما کسی دیگر از نام کاربری کامپیوترتان استفاده کند دفعه بعدی که به این سایت برود ممکن است اشتباهاً و یا به صورتی عمدی از اطلاعات کارت اعتباری شما استفاده کند. البته با ایجاد چند نام کاربری برای هر کدام از افرادی که از کامپیوتر استفاده می‌کنند می توانیم مشکل را رفع کرد چون کوکی ‌های هر بازدید کننده در اطلاعات خود آن کاربر ذخیره می‌شود.

مشکلی دیگر این است که اگر کوکی ‌ها پاک شوند دیگر توانایی شناسایی کاربران را ندارند و کد شناسایی جدیدی به کاربران می‌ دهند. این کار هم اطلاعات آماری سایت را با مشکل روبرو می‌سازد و هم اگر سایت مورد نظری را به دلخواه تغییر داده‌اید آن تغییرات دیگر اعمال نمی ‌شوند. به همین دلیل است که اکثر سایت ‌هایی که این قابلیت را دارند از کاربران می ‌خواهند که با دریافت نام کاربری و رمز عبور خود را در سایت مشترک کنند تا این اطلاعات با پاک کردن کوکی ‌ها از بین نروند.

با وجود مخالفت ‌ها و نگرانی ‌هایی که در استفاده از کوکی ‌ها وجود دارد، می‌ بینید که استفاده از آن ‌ها تا حدی بی خطر است و قابلیت ‌های زیادی را در اینترنت ایجاد می ‌کند.

منبع